Γιατί υποτροπιάζει συνεχώς η γωνιακή χειλίτιδα;

Οι υποτροπές είναι συχνές όταν παραμένει ο υποκείμενος παράγοντας: το γλείψιμο των χειλιών, η ξηρότητα, η έλλειψη σιδήρου ή βιταμινών ή μια οδοντοστοιχία που δεν εφαρμόζει σωστά. Αν αντιμετωπιστεί μόνο η επιφανειακή φλεγμονή και όχι η αιτία, το πρόβλημα τείνει να επανέρχεται.

Είναι μεταδοτική η γωνιακή χειλίτιδα;

Η ίδια η γωνιακή χειλίτιδα δεν είναι κολλητική. Μπορεί όμως να επιμολυνθεί από μύκητα ή βακτήριο· σε αυτές τις περιπτώσεις, στενή επαφή όπως το φιλί καλό είναι να αποφεύγεται μέχρι να υποχωρήσει η φλεγμονή. Ο δερματολόγος θα σας πει αν υπάρχει λοίμωξη που χρειάζεται προσοχή.

Η χειλομυκητίαση οφείλεται πάντα σε μύκητα;

Όχι. Παρότι η λαϊκή ονομασία χειλομυκητίαση παραπέμπει σε μύκητα, η γωνιακή χειλίτιδα δεν οφείλεται πάντα σε αυτόν. Ο μύκητας Candida είναι συχνή αιτία, αλλά το πρόβλημα μπορεί να προκληθεί και από βακτήρια, από ερεθισμό λόγω σάλιου ή από έλλειψη θρεπτικών συστατικών. Γι' αυτό η σωστή διάγνωση είναι σημαντική.

Τι μπορώ να κάνω στο σπίτι μέχρι να δω γιατρό;

Μέχρι την εκτίμηση από γιατρό, κρατήστε την περιοχή απαλά ενυδατωμένη με ένα άχρωμο βάλσαμο ή αλοιφή φραγμού που περιέχει πανθενόλη, γλυκερίνη ή κεραμίδια. Αποφύγετε το γλείψιμο και το τράβηγμα των κρουστών και προστατέψτε τα χείλη από το κρύο. Αυτά τα μέτρα ανακουφίζουν, αλλά δεν αντικαθιστούν τη θεραπεία που στοχεύει στην αιτία.

Πότε πρέπει να δω δερματολόγο;

Δείτε δερματολόγο αν οι σχισμές δεν επουλώνονται μέσα σε λίγες ημέρες, αν υποτροπιάζουν ή αν εμφανίζονται σημάδια επιμόλυνσης, όπως έντονη ερυθρότητα, πύον ή κιτρινωπή κρούστα. Δερματολόγος της iDerma μπορεί να αξιολογήσει το δέρμα σας online, από φωτογραφίες και περιγραφή, και να προτείνει τα επόμενα βήματα.

Γωνιακή χειλίτιδα (χειλομυκητίαση): θεραπεία

Τι είναι η γωνιακή χειλίτιδα

Η γωνιακή χειλίτιδα, γνωστή και ως χειλομυκητίαση ή συγχειλίτιδα, είναι μια φλεγμονή στις γωνίες των χειλιών. Συνήθως εμφανίζεται και στις δύο πλευρές του στόματος, με ερυθρότητα, σχισμές και πόνο. Ταλαιπωρεί τόσο ενήλικες όσο και παιδιά, και γίνεται πιο συχνή τους κρύους μήνες, όταν τα χείλη σκάνε ευκολότερα.

Πέρα από την εμφάνιση, οι σχισμές στις άκρες των χειλιών πονούν κατά το φαγητό και την ομιλία, ανοίγουν ξανά με κάθε κίνηση και συχνά υποτροπιάζουν αν δεν αντιμετωπιστεί η αιτία τους.

Αιτίες και παράγοντες κινδύνου

Η γωνιακή χειλίτιδα σπάνια έχει μία μόνο αιτία. Πιο συχνά συνυπάρχουν αρκετοί παράγοντες που κρατούν τις γωνίες του στόματος υγρές και ερεθισμένες:

Σάλιο που λιμνάζει στις γωνίες, συχνά από το γλείψιμο των χειλιών.
Ξηρά, σκασμένα χείλη λόγω κρύου, ανέμου ή αφυδάτωσης.
Βαθύτερες πτυχές στις άκρες του στόματος με την ηλικία.
Έλλειψη σιδήρου, ψευδαργύρου ή βιταμινών της ομάδας Β.
Οδοντοστοιχίες που δεν εφαρμόζουν καλά ή απώλεια δοντιών, που αλλάζουν το κλείσιμο του στόματος.

Το υγρό, ραγισμένο δέρμα γίνεται εύκολα πύλη εισόδου για λοιμώξεις. Η γωνιακή χειλίτιδα συχνά επιμολύνεται από τον μύκητα Candida, από βακτήρια όπως ο Staphylococcus aureus ή, σπανιότερα, από τον ιό του απλού έρπητα. Άτομα με ατοπική δερματίτιδα ή με τάση για δερματίτιδα εξ επαφής εμφανίζουν ευκολότερα ερεθισμό στην ευαίσθητη περιοχή γύρω από τα χείλη.

Συμπτώματα

Τα ενοχλήματα ξεκινούν συνήθως ήπια και εντείνονται αν η περιοχή συνεχίζει να ερεθίζεται:

Επώδυνες σχισμές ή ραγάδες στις γωνίες των χειλιών.
Κιτρινωπή ή αιματηρή κρούστα.
Κνησμός, τσούξιμο και ερυθρότητα.
Σε πιο έντονες περιπτώσεις, επέκταση προς τα μάγουλα και δυσφορία κατά το φαγητό.

Πότε να δείτε δερματολόγο

Αν η φλεγμονή δεν υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες, αν επανέρχεται συνεχώς ή αν εμφανιστούν σημάδια επιμόλυνσης, όπως έντονη ερυθρότητα, πύον ή κιτρινωπή κρούστα, είναι καιρός να δείτε γιατρό. Ένας δερματολόγος εντοπίζει την υποκείμενη αιτία, που καθορίζει και τη σωστή αντιμετώπιση. Η επίμονη γωνιακή χειλίτιδα, ιδίως όταν δεν ανταποκρίνεται στα συνηθισμένα μέτρα, χρειάζεται ιατρική εκτίμηση αντί για δοκιμές στην τύχη.

Διάγνωση

Η διάγνωση στηρίζεται κυρίως στην κλινική εικόνα και στο ιστορικό: πότε ξεκίνησαν τα συμπτώματα, πόσο συχνά υποτροπιάζουν και τι φαίνεται να τα επιδεινώνει. Όταν χρειάζεται να διευκρινιστεί η αιτία, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει αιματολογικές εξετάσεις για έλλειψη σιδήρου ή βιταμινών, ή να πάρει καλλιέργεια από την περιοχή για να εντοπίσει μύκητα ή βακτήριο.

Αντιμετώπιση

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία, γι' αυτό και ξεκινά από τη σωστή διάγνωση. Όσο περιμένετε την εκτίμηση, βοηθά η ήπια, προστατευτική φροντίδα των χειλιών:

Άχρωμο, απαλό βάλσαμο ή αλοιφή φραγμού με συστατικά όπως πανθενόλη, γλυκερίνη ή κεραμίδια.
Αποφυγή του γλειψίματος και του τραβήγματος των κρουστών.
Προστασία από το κρύο και τον ήλιο.

Μετά τη διάγνωση, ο δερματολόγος προσαρμόζει τη θεραπεία στην αιτία. Σε μυκητιασική επιμόλυνση επιλέγεται αντιμυκητιασική αγωγή· σε βακτηριακή, τοπική αντιμικροβιακή αγωγή. Όταν υπάρχει έλλειψη σιδήρου, ψευδαργύρου ή βιταμινών, αντιμετωπίζεται η ίδια η έλλειψη. Παράλληλα ρυθμίζονται οι παράγοντες που συντηρούν το πρόβλημα, όπως οι οδοντοστοιχίες που δεν εφαρμόζουν σωστά. Κάθε ειδική αγωγή καθορίζεται και παρακολουθείται από δερματολόγο.

Φροντίδα και πρόληψη

Μερικές απλές συνήθειες μειώνουν τις υποτροπές:

Χρησιμοποιείτε βάλσαμο χειλιών με δείκτη προστασίας από τον ήλιο.
Μη γλείφετε και μην ξύνετε τις γωνίες του στόματος.
Φροντίστε τη διατροφή σας ώστε να λαμβάνετε αρκετό σίδηρο, ψευδάργυρο και βιταμίνες.
Αποφύγετε πολύ καυτά ή πικάντικα φαγητά που ερεθίζουν τα χείλη.
Κρατήστε τις γωνίες του στόματος στεγνές μετά το φαγητό.

Αν φοράτε οδοντοστοιχία, βεβαιωθείτε ότι εφαρμόζει σωστά και καθαρίζεται καλά, καθώς αποτελεί συχνή εστία για τον μύκητα Candida.

Πότε να απευθυνθείτε στην iDerma

Απευθυνθείτε σε δερματολόγο αν οι σχισμές στις γωνίες των χειλιών δεν επουλώνονται, υποτροπιάζουν ή δείχνουν σημάδια επιμόλυνσης. Δερματολόγος της iDerma μπορεί να αξιολογήσει το δέρμα σας online, από φωτογραφίες και περιγραφή, να εντοπίσει την πιθανή αιτία και να σας προτείνει την κατάλληλη αντιμετώπιση.

Ιατρική επιμέλεια: Δρ. Ελένη Βαλήρη, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος.