Δερματικές παθήσειςΓυροειδής αλωπεκία: αίτια, συμπτώματα και θεραπεία

Γυροειδής αλωπεκία: αίτια, συμπτώματα και θεραπεία

Η γυροειδής αλωπεκία (alopecia areata) είναι αυτοάνοση πάθηση στην οποία το ανοσοποιητικό σύστημα επιτίθεται στους τριχικούς θυλάκους και τα μαλλιά πέφτουν ξαφνικά, συνήθως σε μία ή περισσότερες στρογγυλές, λείες πλάκες στο τριχωτό της κεφαλής. Μπορεί όμως να προσβάλει τα γένια, τα φρύδια, τις βλεφαρίδες ή οποιαδήποτε άλλη έντριχη περιοχή. Στη λαϊκή γλώσσα λέγεται «τριχοφάγος» ή, πιο απλά, «τοπική φαλάκρα». Κατά το DermNet, ο κίνδυνος να την εμφανίσει κανείς κάποια στιγμή στη ζωή του είναι περίπου 2%, με συχνότερη έναρξη στη δεύτερη και τρίτη δεκαετία της ζωής και, στους περισσότερους, πριν από τα 40· προσβάλλει όμως και μικρά παιδιά. Δεν είναι μεταδοτική, δεν αφήνει ουλές και οι θύλακοι δεν καταστρέφονται, γι' αυτό τα μαλλιά μπορούν να ξαναβγούν. Η ψυχολογική της επιβάρυνση όμως είναι συχνά μεγάλη.

Τι είναι η γυροειδής αλωπεκία

Φυσιολογικά ο θύλακος της τρίχας στη φάση ανάπτυξης (αναγενής φάση) «κρύβεται» από το ανοσοποιητικό σύστημα· οι ειδικοί μιλούν για ανοσολογικό προνόμιο. Στη γυροειδή αλωπεκία αυτό το προνόμιο χάνεται: κύτταρα του ανοσοποιητικού (T-λεμφοκύτταρα) συγκεντρώνονται γύρω από τον θύλακο, διακόπτουν πρόωρα την ανάπτυξη της τρίχας και την ωθούν στην τελογενή φάση (φάση ηρεμίας και πτώσης). Ο θύλακος ωστόσο παραμένει ζωντανός. Αυτό εξηγεί γιατί η πάθηση χαρακτηρίζεται ως μη ουλωτική και γιατί η επανέκφυση είναι δυνατή ακόμη και μετά από χρόνια.

Η πορεία είναι απρόβλεπτη: σε πολλούς τα μαλλιά ξαναβγαίνουν μόνα τους, σε άλλους οι πλάκες επιμένουν ή επεκτείνονται, και οι υποτροπές είναι συχνές. Η Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία (ΕΔΑΕ) σημειώνει ότι πολλοί ασθενείς υποτροπιάζουν μέσα σε έναν χρόνο από την επανέκφυση και οι περισσότερες υποτροπές συμβαίνουν μέσα σε πέντε χρόνια.

Μορφές της γυροειδούς αλωπεκίας

  • Κατά πλάκας: η συχνότερη μορφή. Μία ή λίγες στρογγυλές ή ωοειδείς πλάκες, συνήθως στο τριχωτό.
  • Γυροειδής αλωπεκία γενείου: πλάκες μέσα στα γένια, συχνά η πρώτη εκδήλωση στους άνδρες.
  • Οφίαση: απώλεια σε σχήμα λωρίδας στο πίσω μέρος του κεφαλιού και γύρω από τα αυτιά. Είναι πιο επίμονη και ανταποκρίνεται δυσκολότερα στη θεραπεία.
  • Αντίστροφη οφίαση (sisaipho): απώλεια στο μέτωπο, τους κροτάφους και την κορυφή, που μπορεί να μοιάζει με ανδρικού τύπου τριχόπτωση.
  • Διάχυτη μορφή: ταχεία, ομοιόμορφη αραίωση σε όλο το τριχωτό χωρίς σαφείς πλάκες· εύκολα συγχέεται με άλλες μορφές τριχόπτωσης.
  • Ολική αλωπεκία (alopecia totalis): απώλεια όλων των μαλλιών του τριχωτού. Κατά το DermNet αφορά έως 5% των ασθενών.
  • Καθολική αλωπεκία (alopecia universalis): απώλεια σχεδόν όλων των τριχών του σώματος, μαζί με φρύδια και βλεφαρίδες. Λιγότερο από 1% των ασθενών.
Μικρή στρογγυλή πλάκα γυροειδούς αλωπεκίας με λείο δέρμα ανάμεσα σε σκούρα μαλλιάΟφίαση: απώλεια μαλλιών σε σχήμα λωρίδας πάνω από το αυτί, στο πλάι και στο πίσω μέρος του κεφαλιούΜεγάλη λεία πλάκα γυροειδούς αλωπεκίας στην κορυφή του κεφαλιού, χωρίς ερυθρότητα ή λέπιαΤέσσερις μορφές γυροειδούς αλωπεκίας: ολική αλωπεκία, πολλαπλές πλάκες, μονήρης πλάκα και διάχυτη αραίωση

Αίτια και παράγοντες κινδύνου

Η ακριβής αιτία δεν είναι γνωστή. Πρόκειται για πολυπαραγοντική πάθηση, στην οποία συνδυάζονται η κληρονομικότητα, η ανοσολογική απάντηση και περιβαλλοντικοί παράγοντες:

  • Κληρονομική προδιάθεση: κατά το DermNet έχουν εντοπιστεί τουλάχιστον 16 γενετικές περιοχές που αυξάνουν τον κίνδυνο, πολλές από αυτές στα γονίδια HLA που ρυθμίζουν το ανοσοποιητικό. Οι συγγενείς πρώτου βαθμού ενός ασθενούς έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο· για πολλούς ασθενείς όμως δεν υπάρχει καθόλου οικογενειακό ιστορικό.
  • Άλλα αυτοάνοσα νοσήματα: κατά το DermNet και το MedlinePlus, η πάθηση συνυπάρχει συχνότερα με αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα, λεύκη, ψωρίαση και ερυθηματώδη λύκο. Ισχύει και το αντίστροφο: όποιος έχει γυροειδή αλωπεκία έχει κάπως αυξημένο κίνδυνο για αυτά τα νοσήματα.
  • Ατοπία: άτομα με ατοπική δερματίτιδα, αλλεργική ρινίτιδα ή άσθμα εμφανίζουν τη νόσο συχνότερα, και η ατοπία θεωρείται δυσμενής προγνωστικός παράγοντας.
  • Χρωμοσωμικά και ενδοκρινικά σύνδρομα: το σύνδρομο Down και το αυτοάνοσο πολυενδοκρινικό σύνδρομο τύπου 1 αυξάνουν τον κίνδυνο.
  • Στρες: δεν έχει αποδειχθεί ότι προκαλεί τη νόσο, αλλά πολλοί ασθενείς το συνδέουν με την έναρξη ή την έξαρση. Σε γαλλική μελέτη που παραθέτει το DermNet, το 65% των ερωτηθέντων με ολική αλωπεκία απέδωσε το επεισόδιο σε στρες. Το αμερικανικό ινστιτούτο NIAMS σημειώνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις δεν βρίσκεται κανένας σαφής εκλυτικός παράγοντας.

Η γυροειδής αλωπεκία δεν προκαλείται από καπέλα, κράνη, συχνό λούσιμο, βαφές ή από «κακή» διατροφή.

Συμπτώματα

Το κύριο σύμπτωμα είναι η ίδια η απώλεια τριχών, συνήθως χωρίς κανένα άλλο ενόχλημα:

  • Ξαφνικές, λείες πλάκες σε μέγεθος κέρματος, χωρίς ερυθρότητα, λέπια ή ουλή. Το δέρμα μοιάζει απολύτως υγιές.
  • Τρίχες δίκην θαυμαστικού στην περιφέρεια της πλάκας: κοντές, σπασμένες τρίχες, παχύτερες στην άκρη και λεπτότερες κοντά στη ρίζα. Είναι χαρακτηριστικό σημείο ενεργού νόσου.
  • Φαγούρα, μυρμήγκιασμα ή κάψιμο στο τριχωτό λίγο πριν πέσουν τα μαλλιά.
  • Απώλεια σε φρύδια, βλεφαρίδες ή γένια, μόνη της ή μαζί με το τριχωτό.
  • «Άσπρισαν τα μαλλιά μου μέσα σε μια νύχτα»: στη διάχυτη μορφή πέφτουν πρώτα οι σκούρες τρίχες και οι γκρίζες μένουν, δίνοντας την εντύπωση ξαφνικού ασπρίσματος.
  • Αλλαγές στα νύχια στο 10–40% των ασθενών κατά το DermNet, συχνότερα στις πιο σοβαρές μορφές: μικρά βαθουλώματα (βοθρία, pitting), ραβδώσεις, θαμπά και τραχιά νύχια (τραχυονυχία).

Όταν τα μαλλιά αρχίζουν να ξαναβγαίνουν, οι πρώτες τρίχες είναι συχνά λευκές ή ξανθές και πιο λεπτές. Αυτό είναι προσωρινό· με τον χρόνο ανακτούν συνήθως το χρώμα και το πάχος τους.

Πότε να απευθυνθείτε σε δερματολόγο

  • Παρατηρείτε μια νέα πλάκα χωρίς μαλλιά ή μια πλάκα που μεγαλώνει γρήγορα.
  • Τα μαλλιά πέφτουν σε τούφες ή αραιώνουν τα φρύδια και οι βλεφαρίδες.
  • Στην πλάκα υπάρχει επίμονος πόνος, ερυθρότητα, λέπια ή κρούστες: αυτά συνήθως δεν ταιριάζουν στη γυροειδή αλωπεκία και υποδηλώνουν άλλη πάθηση, π.χ. μυκητίαση του τριχωτού ή ουλωτική αλωπεκία, που χρειάζεται διαφορετική θεραπεία.
  • Μαζί με την τριχόπτωση αλλάζουν και τα νύχια.
  • Πρόκειται για παιδί ή έφηβο· όσο νωρίτερα γίνει η εκτίμηση, τόσο καλύτερα.

Η ΕΔΑΕ υπογραμμίζει ότι ο δερματολόγος είναι ο ειδικός που μπορεί να διαγνώσει έγκαιρα και με ακρίβεια τη γυροειδή αλωπεκία, να επιλέξει τη θεραπεία και να παρακολουθήσει την πορεία της. Η έγκαιρη εκτίμηση ξεχωρίζει επίσης τη γυροειδή από άλλες μορφές τριχόπτωσης, που αντιμετωπίζονται εντελώς διαφορετικά.

Διάγνωση

Η διάγνωση τίθεται συνήθως κλινικά, από την εικόνα των πλακών και την εξέταση των νυχιών. Όπου χρειάζεται, ο δερματολόγος προσθέτει:

  • Τριχοσκόπηση: εξέταση του τριχωτού με δερματοσκόπιο. Σε ενεργό νόσο φαίνονται τρίχες δίκην θαυμαστικού, σπασμένες ή δυστροφικές τρίχες, «κίτρινες κουκκίδες» (στόμια θυλάκων γεμάτα κερατίνη και σμήγμα) και «μαύρες κουκκίδες».
  • Δοκιμασία έλξης τριχών: ο γιατρός πιάνει 40–60 τρίχες και τραβά απαλά· κατά το DermNet η δοκιμασία είναι θετική όταν αποσπάται πάνω από το 10%.
  • Βιοψία δέρματος: μόνο όταν η διάγνωση είναι αβέβαιη. Στην οξεία φάση η ιστολογική εξέταση δείχνει πυκνή συγκέντρωση λεμφοκυττάρων γύρω από τους θυλάκους, το λεγόμενο «σμήνος μελισσών».
  • Εξετάσεις αίματος: δεν γίνονται ως ρουτίνα, αλλά ανάλογα με το ιστορικό ελέγχονται ο θυρεοειδής, τα αποθέματα σιδήρου και δείκτες άλλων αυτοάνοσων νοσημάτων.
  • Εκτίμηση βαρύτητας: η κλίμακα SALT μετρά το ποσοστό του τριχωτού που έχει προσβληθεί (0–100). Όσο υψηλότερη η βαθμολογία, τόσο πιο εκτεταμένη η νόσος· η κλίμακα χρησιμεύει κυρίως για να παρακολουθείται η πορεία.

Με τι μπορεί να συγχέεται

ΠάθησηΤι την ξεχωρίζει από τη γυροειδή αλωπεκία
Μυκητίαση του τριχωτού (tinea capitis)Λέπια, ερυθρότητα, σπασμένες τρίχες σε διαφορετικά μήκη· συχνή στα παιδιά, μεταδίδεται και χρειάζεται ειδική θεραπεία
ΤριχοτιλλομανίαΠλάκες με ακανόνιστο σχήμα και τρίχες διαφορετικού μήκους, από το τράβηγμα των μαλλιών
Τελογενής τριχόρροιαΔιάχυτη απώλεια 2–3 μήνες μετά από τοκετό, ασθένεια, χειρουργείο ή έντονο στρες, χωρίς πλάκες· μοιάζει με τη διάχυτη γυροειδή
Ανδρογενετική αλωπεκίαΑργή αραίωση στους κροτάφους και την κορυφή με κληρονομικό ιστορικό· μπορεί να μιμείται την αντίστροφη οφίαση
Ουλωτικές αλωπεκίες (δισκοειδής λύκος, ομαλός θυλακικός λειχήνας, μετωπιαία ινωτική αλωπεκία)Το δέρμα της πλάκας είναι λείο αλλά γυαλιστερό και χωρίς στόμια θυλάκων, συχνά με ερυθρότητα ή πόνο· η απώλεια είναι μόνιμη
Δευτερογόνος σύφιλη«Σκωροφαγωμένη» αραίωση σε πολλά μικρά σημεία, με άλλα συστηματικά συμπτώματα

Πορεία και πρόγνωση

Η πρόγνωση εξαρτάται κυρίως από την έκταση της απώλειας στην αρχή. Σύμφωνα με την BAD, όταν η απώλεια είναι περιορισμένη, περίπου 4 στους 5 ασθενείς έχουν πλήρη επανέκφυση μέσα σε έναν χρόνο ακόμη και χωρίς θεραπεία. Όταν όμως έχει χαθεί από την αρχή πάνω από το μισό τριχωτό, ή όταν σε οποιοδήποτε στάδιο χαθούν όλα τα μαλλιά, η πιθανότητα πλήρους επανέκφυσης πέφτει περίπου στο 1 στους 10. Το DermNet υπολογίζει ότι στο 5–10% των ασθενών η νόσος εξελίσσεται, σε κάποια φάση, σε ολική ή καθολική αλωπεκία.

Δυσμενείς προγνωστικοί παράγοντες, κατά το DermNet, είναι η έναρξη σε μικρή ηλικία, η εκτεταμένη νόσος, η απώλεια που διαρκεί πάνω από έναν χρόνο, οι αλλαγές στα νύχια, η οφίαση, το οικογενειακό ιστορικό και η συνύπαρξη ατοπίας ή άλλων αυτοάνοσων νοσημάτων. Ακόμη και μετά από πλήρη επανέκφυση, τα περισσότερα άτομα θα έχουν κάποια στιγμή νέο επεισόδιο, σημειώνει η BAD.

Θεραπεία

Δεν υπάρχει θεραπεία που να θεραπεύει οριστικά τη γυροειδή αλωπεκία. Οι διαθέσιμες αγωγές επιταχύνουν και ενισχύουν την επανέκφυση και μειώνουν τη φλεγμονή γύρω από τους θυλάκους, χωρίς να εγγυώνται ότι δεν θα υπάρξει υποτροπή. Η επιλογή εξαρτάται από την έκταση, τη διάρκεια, την ηλικία και το πώς επηρεάζεται η ζωή του ασθενούς. Η ΕΔΑΕ σημειώνει ότι η αντιμετώπιση έχει εξελιχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Καμία από τις παρακάτω αγωγές δεν ξεκινά χωρίς δερματολόγο.

Περιορισμένη νόσος (λιγότερο από το μισό τριχωτό)

  • Παρακολούθηση: σε μία ή δύο πρόσφατες πλάκες (με διάρκεια κάτω του έτους) ο δερματολόγος μπορεί να προτείνει αναμονή, γιατί πολλοί, ιδίως τα παιδιά, ξαναβγάζουν μαλλιά χωρίς θεραπεία.
  • Ενδοβλαβικές ενέσεις αντιφλεγμονώδους σκευάσματος (μέσα στην πλάκα): κατά τη Βρετανική Ένωση Δερματολόγων (BAD) και την Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας (AAD), η πιο αποτελεσματική επιλογή για λίγες πλάκες σε τριχωτό, γένια ή φρύδια. Επαναλαμβάνονται κάθε 4–6 εβδομάδες και σταματούν μόλις ολοκληρωθεί η επανέκφυση. Όταν αποδίδουν, η πρώτη επανέκφυση φαίνεται, κατά την AAD, συνήθως μέσα σε 3 μήνες· σε μελέτη 127 ασθενών με κατά πλάκας νόσο που παραθέτει η AAD, πάνω από το 80% είχε επανέκφυση τουλάχιστον των μισών τριχών μέσα σε 12 εβδομάδες. Λόγω του πόνου γίνονται κυρίως σε ενήλικες. Στο σημείο της ένεσης μπορεί να μείνει προσωρινά ένα μικρό βαθούλωμα, και κοντά στα μάτια απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή.
  • Τοπική αντιφλεγμονώδης αγωγή: διάλυμα, κρέμα ή αλοιφή μία ή δύο φορές την ημέρα, συχνά με κλειστή επικάλυψη για καλύτερη απορρόφηση. Κατά την AAD είναι πιο αποτελεσματική στα παιδιά από ό,τι στους ενήλικες.
  • Τοπική ερεθιστική αγωγή: ένα σκεύασμα που εφαρμόζεται για συγκεκριμένο χρόνο και ξεπλένεται, προκαλεί ήπιο ερεθισμό και σε ορισμένους διεγείρει την επανέκφυση. Λεκιάζει το δέρμα και τα μαλλιά, γι' αυτό χρησιμοποιείται λιγότερο σε ανοιχτόχρωμα μαλλιά.
  • Τοπικό διάλυμα που επιμηκύνει τη φάση ανάπτυξης της τρίχας: χρησιμοποιείται κυρίως μετά την επανέκφυση, για να διατηρηθούν οι νέες τρίχες, σε τριχωτό, γένια και φρύδια. Μόνο του έχει περιορισμένη τεκμηρίωση· δεν εφαρμόζεται στις βλεφαρίδες.

Εκτεταμένη ή επίμονη νόσος

  • Τοπική ανοσοθεραπεία επαφής: ο δερματολόγος εφαρμόζει στο τριχωτό μια ουσία που προκαλεί ελεγχόμενη αλλεργική δερματίτιδα εξ επαφής, ώστε η ανοσολογική απόκριση να στραφεί μακριά από τους θυλάκους. Γίνεται για μήνες σε ιατρείο. Πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες: έντονη δερματίτιδα, κνίδωση, διόγκωση λεμφαδένων, αλλαγές στο χρώμα του δέρματος.
  • Βραχύχρονη συστηματική αντιφλεγμονώδης αγωγή από το στόμα: σε σοβαρές ή ταχέως εξελισσόμενες περιπτώσεις, για περιορισμένο χρόνο. Μετά τη διακοπή η υποτροπή είναι συχνή, και η μακροχρόνια χρήση δεν συνιστάται λόγω ανεπιθύμητων ενεργειών.
  • Στοχευμένη αγωγή από το στόμα που αναστέλλει την οδό σηματοδότησης της φλεγμονής (αναστολείς JAK): η νεότερη εξέλιξη. Οι αναστολείς JAK έχουν εγκριθεί για σοβαρή γυροειδή αλωπεκία, ορισμένοι, όπως αναφέρει η AAD, από την ηλικία των 12 ετών. Για ένα από αυτά τα σκευάσματα το DermNet παραθέτει τα εξής: περίπου 1 στους 4 ασθενείς έφτασε σε κάλυψη τουλάχιστον 80% του τριχωτού (SALT 20 ή λιγότερο) μετά από 24 εβδομάδες και πάνω από 40% μετά από έναν χρόνο· έχει καταγραφεί και επανέκφυση φρυδιών και βλεφαρίδων, και η κατηγορία αυτή φαίνεται να αποδίδει καλύτερα σε όσους δεν έχουν τη νόσο για πολλά χρόνια. Τα μαλλιά μπορεί να ξαναπέσουν μετά τη διακοπή, τα μακροχρόνια δεδομένα ασφάλειας εξακολουθούν να συλλέγονται, και το κόστος είναι υψηλό. Η χορήγηση και η παρακολούθηση γίνονται αποκλειστικά από δερματολόγο.
  • Λιγότερο μελετημένες επιλογές: πλάσμα πλούσιο σε αιμοπετάλια (PRP) και μικροβελονισμός, με περιορισμένα προς το παρόν δεδομένα.

Καμουφλάζ και ψυχολογική υποστήριξη

Για όσους δεν θέλουν θεραπευτική αγωγή ή δεν ανταποκρίνονται πλήρως, το καμουφλάζ είναι μια εξίσου θεμιτή επιλογή: περούκα, τουπέ ή ημιμόνιμο σύστημα ενσωμάτωσης μαλλιών (hair integration) που καλύπτει τις περιοχές χωρίς μαλλιά, πούδρες και προϊόντα styling για κάλυψη του τριχωτού, ψεύτικες βλεφαρίδες, μολύβι φρυδιών ή ημιμόνιμο μακιγιάζ (microblading) για τα φρύδια.

Οι ασθενείς με γυροειδή αλωπεκία εμφανίζουν συχνότερα κατάθλιψη και αγχώδη διαταραχή. Η ψυχολογική υποστήριξη και οι ομάδες ασθενών βοηθούν· μικρές μελέτες που αναφέρει η BAD δείχνουν ότι η ύπνωση και ο διαλογισμός ενσυνειδητότητας βελτιώνουν την ποιότητα ζωής, χωρίς όμως να επηρεάζουν την επανέκφυση.

Αν τα νέα μαλλιά αργούν να πάρουν χρώμα, μπορείτε, όταν σταθεροποιηθούν, να συζητήσετε με τον κομμωτή σας μια ήπια βαφή, όπως σημειώνει η BAD. Μη δοκιμάζετε «δυνατά» σκευάσματα ή σπιτικά παρασκευάσματα μόνοι σας· ερεθίζουν το τριχωτό και μπορούν να επιδεινώσουν την εικόνα.

Γυροειδής αλωπεκία στα παιδιά

Η νόσος ξεκινά συχνά στην παιδική ή εφηβική ηλικία. Κατά το NIAMS, όταν εμφανίζεται πριν από τα 10 έτη τείνει να είναι πιο εκτεταμένη και να επιδεινώνεται πιο εύκολα, γι' αυτό η έγκαιρη δερματολογική εκτίμηση έχει ιδιαίτερη σημασία. Παράλληλα, τα παιδιά ξαναβγάζουν συχνά μαλλιά χωρίς καμία θεραπεία, και όταν χρειάζεται θεραπεία, μια τοπική αντιφλεγμονώδης αγωγή μόνη της είναι συχνά αρκετή, σημειώνει η AAD. Σε μεγαλύτερα παιδιά με εκτεταμένη απώλεια, ο δερματολόγος μπορεί να συζητήσει την ανοσοθεραπεία επαφής ή, από τα 12 έτη, τη νεότερη στοχευμένη αγωγή από το στόμα. Οι ενέσεις στις πλάκες αποφεύγονται στα μικρά παιδιά λόγω του πόνου.

Φροντίδα και καθημερινότητα

  • Αντηλιακή προστασία: το δέρμα στις πλάκες καίγεται εύκολα, ιδίως με τον ελληνικό ήλιο. Η AAD συνιστά αντηλιακό στις περιοχές χωρίς μαλλιά (σε σπρέι για πλάκες ανάμεσα στα μαλλιά, κρέμα για μεγάλες περιοχές) και καπέλο.
  • Ήπια περιποίηση: απαλά σαμπουάν, χωρίς έντονο τρίψιμο, χωρίς σφιχτά χτενίσματα, θερμικά εργαλεία (πιστολάκι, πρέσα) ή χημικές επεξεργασίες που επιβαρύνουν τα εύθραυστα νέα μαλλιά.
  • Προστασία από το κρύο: τον χειμώνα το τριχωτό χωρίς μαλλιά χάνει θερμότητα· ένα σκουφάκι λύνει το πρόβλημα.
  • Έλεγχος συνοδών νοσημάτων: οι παθήσεις του θυρεοειδούς και τα άλλα αυτοάνοσα νοσήματα πρέπει να διαγιγνώσκονται και να ρυθμίζονται έγκαιρα.
  • Υγιεινός τρόπος ζωής: ισορροπημένη διατροφή, ύπνος και διαχείριση του στρες βοηθούν τη γενική υγεία και την ψυχική ανθεκτικότητα, χωρίς όμως να αντικαθιστούν τη θεραπεία.
  • Τακτική παρακολούθηση: οι αλλαγές στην έκταση των πλακών, φωτογραφημένες ανά διαστήματα, είναι ο καλύτερος δείκτης για το αν η αγωγή αποδίδει.

Online εκτίμηση από δερματολόγο της iDerma

Αν εμφανίστηκε μια πλάκα χωρίς μαλλιά στο κεφάλι, στα γένια ή στα φρύδια, μπορείτε να τη δείξετε σε δερματολόγο της iDerma online: στέλνετε ευκρινείς φωτογραφίες της περιοχής και των νυχιών μαζί με σύντομη περιγραφή (πότε ξεκίνησε, αν μεγαλώνει, οικογενειακό ιστορικό, άλλα νοσήματα) και λαμβάνετε εκτίμηση μέσα σε 24 ώρες. Θα μάθετε αν η εικόνα συνάδει με γυροειδή αλωπεκία ή με άλλη αιτία, ποιες εξετάσεις αξίζει να γίνουν και ποιο πλάνο αντιμετώπισης ταιριάζει στην περίπτωσή σας. Για τριχοσκόπηση, ενέσεις στις πλάκες ή έναρξη συστηματικής αγωγής, ο δερματολόγος σας κατευθύνει σε επίσκεψη με φυσική παρουσία.

Ιατρική επιμέλεια: Δρ. Ελένη Βαλήρη, Δερματολόγος-Αφροδισιολόγος.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι μεταδοτική η γυροειδής αλωπεκία;
<p>Όχι. Είναι αυτοάνοση πάθηση, δεν οφείλεται σε μικρόβιο ή μύκητα και δεν μεταδίδεται με επαφή, κοινή χτένα, μαξιλάρι ή κομμωτήριο. Αν στην πλάκα υπάρχουν λέπια, ερυθρότητα ή κρούστες, πρόκειται πιθανότατα για κάτι άλλο, π.χ. μυκητίαση του τριχωτού, η οποία μεταδίδεται και χρειάζεται διαφορετική θεραπεία.</p>
Θα ξαναβγούν τα μαλλιά μου;
<p>Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι, γιατί οι θύλακοι δεν καταστρέφονται. Όταν η απώλεια είναι περιορισμένη, περίπου 4 στους 5 ασθενείς έχουν πλήρη επανέκφυση μέσα σε έναν χρόνο, ακόμη και χωρίς θεραπεία. Όταν έχει χαθεί πάνω από το μισό τριχωτό, η πιθανότητα πλήρους επανέκφυσης πέφτει γύρω στο 1 στους 10. Οι υποτροπές είναι συχνές, συνήθως μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.</p>
Πόσο γρήγορα φαίνεται αποτέλεσμα από τη θεραπεία;
<p>Με τις ενέσεις στις πλάκες η πρώτη επανέκφυση φαίνεται, κατά την AAD, συνήθως μέσα σε 3 μήνες. Με τις τοπικές αγωγές χρειάζονται συχνά αρκετοί μήνες, και με τη νεότερη στοχευμένη αγωγή από το στόμα η βελτίωση κρίνεται μετά από 24 εβδομάδες και συνεχίζει να αυξάνεται έως τον έναν χρόνο. Οι πρώτες νέες τρίχες είναι λεπτές και ανοιχτόχρωμες· αυτό είναι φυσιολογικό.</p>
Είναι κληρονομική;
<p>Υπάρχει κληρονομική προδιάθεση: κατά το DermNet έχουν εντοπιστεί τουλάχιστον 16 γενετικές περιοχές που αυξάνουν τον κίνδυνο, και οι συγγενείς πρώτου βαθμού ενός ασθενούς νοσούν συχνότερα. Δεν κληρονομείται όμως άμεσα: πολλοί ασθενείς δεν έχουν κανένα οικογενειακό ιστορικό και, αντιστρόφως, το ότι ένας γονιός έχει τη νόσο δεν σημαίνει ότι θα νοσήσει και το παιδί.</p>
Φταίει το στρες ή η διατροφή;
<p>Δεν έχει αποδειχθεί ότι το στρες αποτελεί αιτία, αν και πολλοί ασθενείς συνδέουν την έναρξη ή μια έξαρση με έντονη ψυχική πίεση. Η διατροφή δεν προκαλεί ούτε θεραπεύει τη νόσο. Ισορροπημένη διατροφή, ύπνος και διαχείριση του στρες υποστηρίζουν τη γενική υγεία, αλλά από μόνα τους δεν αρκούν για να αντιμετωπιστεί η γυροειδής αλωπεκία.</p>
Προκαλείται από καπέλα, κράνη ή συχνό λούσιμο;
<p>Όχι. Η γυροειδής αλωπεκία δεν σχετίζεται με το καπέλο, το κράνος, το λούσιμο, τις βαφές ή το χτένισμα. Το μόνο που συνιστάται είναι ήπια περιποίηση, χωρίς τράβηγμα και θερμικά εργαλεία (πιστολάκι, πρέσα), ώστε να μην επιβαρύνονται οι εύθραυστες νέες τρίχες.</p>
Τα φρύδια και οι βλεφαρίδες ξαναβγαίνουν;
<p>Συχνά ναι, αλλά η επανέκφυση μπορεί να αργήσει περισσότερο από ό,τι στο τριχωτό. Οι ενέσεις στις πλάκες εφαρμόζονται και στα φρύδια, με ιδιαίτερη προσοχή κοντά στα μάτια, ενώ με τη νεότερη στοχευμένη αγωγή από το στόμα έχει καταγραφεί επανέκφυση φρυδιών και βλεφαρίδων. Στο μεταξύ βοηθούν το μολύβι φρυδιών, το ημιμόνιμο μακιγιάζ και οι ψεύτικες βλεφαρίδες.</p>
Πώς αντιμετωπίζεται στα παιδιά;
<p>Στα παιδιά τα μαλλιά ξαναβγαίνουν συχνά χωρίς θεραπεία, γι' αυτό ο δερματολόγος μπορεί αρχικά να προτείνει παρακολούθηση. Όταν χρειάζεται θεραπεία, μια τοπική αντιφλεγμονώδης αγωγή είναι συνήθως αρκετή και, κατά την AAD, είναι πιο αποτελεσματική στα παιδιά από ό,τι στους ενήλικες. Οι ενέσεις αποφεύγονται στα μικρά παιδιά λόγω πόνου. Στα παιδιά κάτω των 10 ετών η νόσος τείνει να είναι πιο εκτεταμένη, οπότε η έγκαιρη εκτίμηση έχει ιδιαίτερη σημασία.</p>
Σε τι διαφέρει από την ανδρογενετική αλωπεκία και την τελογενή τριχόρροια;
<p>Η γυροειδής αλωπεκία εμφανίζεται ξαφνικά, σε λείες στρογγυλές πλάκες, και οφείλεται σε αυτοάνοση φλεγμονή. Η ανδρογενετική αλωπεκία εξελίσσεται αργά, με αραίωση στους κροτάφους και την κορυφή και κληρονομικό ιστορικό. Η τελογενής τριχόρροια είναι διάχυτη απώλεια 2–3 μήνες μετά από τοκετό, ασθένεια ή έντονο στρες και υποχωρεί μόνη της. Η τριχοσκόπηση βοηθά σημαντικά στη διάκριση· στις αμφίβολες περιπτώσεις χρειάζεται βιοψία.</p>
Ακόμη αβέβαιοι;

Ένας δερματολόγος συντάσσει ένα σχέδιο ειδικά για το δέρμα σας.

Όχι άλλη έτοιμη κρέμα — η διάγνωση ενός πιστοποιημένου ειδικού και ένα προσωπικό σχέδιο θεραπείας, μέσα σε 24 ώρες.

Έναρξη διαβούλευσης
Προσωπικό σχέδιο θεραπείας
24ω
Διάγνωση
Σχέδιο θεραπείας
Συστάσεις
iDerma
Πιστοποιημένη δερματολόγος

Άρθρο από

Anna Tunkeviča

Ιατρικός έλεγχος περιεχομένου από

Eleni Valiri(Δερματολόγος)

Τα υπόλοιπα άρθρα μας

Έκζεμα στα χέρια: αίτια, τύποι, συμπτώματα και θεραπεία

Έκζεμα στα χέρια και στα δάχτυλα: ερεθιστικό, αλλεργικό, ατοπικό ή δυσιδρωσικό; Δείτε τα αίτια, πώς ξεχωρίζει από μύκητα και ψωρίαση και τι βοηθά στη θεραπεία.

Ονυχόλυση (αποκόλληση του νυχιού): αίτια, συμπτώματα και θεραπεία

Ονυχόλυση: το νύχι ξεκολλάει από την κοίτη και ασπρίζει. Πώς ξεχωρίζει από μύκητες και ψωρίαση, πότε χρειάζεται δερματολόγο και πότε ξαναφυτρώνει υγιές νύχι.

Διαπυητική ιδρωταδενίτιδα: συμπτώματα, αίτια και θεραπεία

Διαπυητική ιδρωταδενίτιδα: επώδυνα οζίδια που επιστρέφουν στις μασχάλες και στη βουβωνική χώρα. Πώς ξεχωρίζει από τους καλόγερους και πώς αντιμετωπίζεται.

Ακτινική κεράτωση: συμπτώματα, αίτια και θεραπεία

Ακτινική κεράτωση: η τραχιά προκαρκινική κηλίδα από τον ήλιο. Πώς μοιάζει, γιατί χρειάζεται θεραπεία, πώς αντιμετωπίζεται και πότε να δείτε δερματολόγο.