Ερυθρότητα, κνησμός, μικρά σπυράκια ή απολέπιση στο πρόσωπο δεν οφείλονται πάντα στην ακμή. Ορισμένες φορές πίσω τους βρίσκεται ένα άκαρι που δεν φαίνεται με γυμνό μάτι και ζει φυσιολογικά στο δέρμα μας — ο δημόδηκας (Demodex). Τις περισσότερες φορές είναι αβλαβής, όμως κάτω από ορισμένες συνθήκες πολλαπλασιάζεται και προκαλεί φλεγμονή, μια κατάσταση που ονομάζεται δημοδήκωση. Παρακάτω εξηγούμε πώς αναγνωρίζεται, πώς αντιμετωπίζεται και πώς προλαμβάνεται η υποτροπή.
Τι είναι το άκαρι Demodex;
Ο δημόδηκας (Demodex) είναι ένα μικροσκοπικό άκαρι που ζει στους σμηγματογόνους αδένες και στους τριχοθύλακες, κυρίως στη μύτη, το μέτωπο, το πιγούνι, τα μάγουλα, τα φρύδια και τα βλέφαρα. Στον άνθρωπο συναντάμε δύο είδη:
Demodex folliculorum – ζει στους τριχοθύλακες
Demodex brevis – ζει στους σμηγματογόνους αδένες
Κανονικά τα ακάρεα αυτά αποτελούν μέρος της φυσικής χλωρίδας του δέρματος και δεν ενοχλούν. Όταν όμως ο πληθυσμός τους αυξηθεί υπερβολικά ή αποδυναμωθεί το ανοσοποιητικό, μπορούν να πυροδοτήσουν φλεγμονή, δηλαδή τη δημοδήκωση.
Αιτίες και παράγοντες κινδύνου
Παράγοντες που ευνοούν ή επιδεινώνουν τη δημοδήκωση:
Αποδυναμωμένο ανοσοποιητικό (ασθένεια, στρες, έλλειψη ύπνου)
Χρόνιες δερματικές παθήσεις, όπως η ροδόχρους ακμή ή η σμηγματορροϊκή δερματίτιδα
Λιπαρός τύπος δέρματος
Συχνή χρήση καλλυντικών ή στεροειδών κρεμών
Ηλικία – εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα άνω των 30 ετών
Ανεπαρκής ή, αντίθετα, υπερβολικά επιθετική καθαριότητα του δέρματος
Συμπτώματα
Τα πιο συχνά συμπτώματα της δημοδήκωσης είναι:
Ερυθρότητα και φλεγμονή, ιδίως στα μάγουλα, τη μύτη και το πιγούνι
Κνησμός, που εντείνεται το βράδυ ή τη νύχτα
Μικρά σπυράκια ή φλύκταινες
Τραχύ, ξηρό δέρμα με απολέπιση
Διεσταλμένοι πόροι
Ερεθισμός στα μάτια, κνησμός στα βλέφαρα ή πτώση βλεφαρίδων
Επειδή τα συμπτώματα μοιάζουν, η δημοδήκωση συχνά συγχέεται με την ακμή ή τη ροζακέα (ροδόχρους ακμή). Γι’ αυτό η ακριβής διάγνωση έχει σημασία.
Πότε να επισκεφθείτε δερματολόγο
Καλό είναι να συμβουλευτείτε δερματολόγο όταν:
Τα συμπτώματα επιμένουν πάνω από 2–3 εβδομάδες
Η συνηθισμένη φροντίδα για την ακμή δεν αποδίδει
Υπάρχει έντονος κνησμός ή ερυθρότητα στα βλέφαρα
Τα συμπτώματα υποτροπιάζουν
Ο δερματολόγος μπορεί να προχωρήσει σε εξετάσεις και να επιβεβαιώσει αν πράγματι πρόκειται για δημοδήκωση.
Διάγνωση
Η δημοδήκωση διαγιγνώσκεται με μικροσκοπική εξέταση. Ο γιατρός λαμβάνει:
Ξέσμα από την επιφάνεια του δέρματος
Δείγμα από το χείλος των βλεφάρων ή τις βλεφαρίδες
Στο δείγμα αναζητούνται τα ακάρεα Demodex και εκτιμάται ο αριθμός τους. Ένας μικρός αριθμός είναι φυσιολογικός· όταν όμως ο αριθμός είναι αυξημένος και συνυπάρχουν συμπτώματα, τίθεται η διάγνωση της δημοδήκωσης.
Θεραπεία
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Συνήθως περιλαμβάνει:
1. Τοπική θεραπεία:
Κρέμες ή τζελ με αντιφλεγμονώδη ή αντιπαρασιτική δράση, που καθορίζει ο δερματολόγος
2. Θεραπεία από το στόμα (σε έντονη φλεγμονή):
Σκευάσματα από το στόμα που προτείνει ο δερματολόγος, για να ελεγχθεί η φλεγμονή και να μειωθεί ο πληθυσμός των ακάρεων
3. Φροντίδα των βλεφάρων:
Ειδικά καθαριστικά για την περιοχή των ματιών
Σκευάσματα με έλαιο τεϊόδεντρου
4. Καθημερινή περιποίηση:
Ήπια καθαριστικά χωρίς αλκοόλ και άρωμα
Ενυδατικά με ουρία, γλυκερίνη ή πανθενόλη, για την ενίσχυση του δερματικού φραγμού
Αποφυγή λιπαρών καλλυντικών και στεροειδών κρεμών
Η θεραπεία διαρκεί συνήθως 6–8 εβδομάδες και χρειάζεται συνέπεια για να αποδώσει.
Πρόληψη και φροντίδα
Για να μειώσετε την πιθανότητα υποτροπής:
Αλλάζετε τακτικά τις μαξιλαροθήκες
Μη μοιράζεστε πετσέτες ή καλλυντικά
Προτιμήστε μη κομεδογόνα καλλυντικά
Καθαρίζετε απαλά το δέρμα κάθε μέρα
Ενισχύστε το ανοσοποιητικό: επαρκής ύπνος, ισορροπημένη διατροφή, λιγότερο στρες
Συμπέρασμα
Η δημοδήκωση είναι μια συχνά υποδιαγνωσμένη αλλά αντιμετωπίσιμη πάθηση του δέρματος. Η έγκαιρη αναγνώριση, η εκτίμηση από δερματολόγο και η σωστή φροντίδα μειώνουν γρήγορα τα συμπτώματα και περιορίζουν τις υποτροπές. Αν παρατηρήσετε ύποπτα σημάδια, μην περιμένετε — οι δερματολόγοι της iDerma μπορούν να αξιολογήσουν το δέρμα σας εξ αποστάσεως, μέσα από φωτογραφίες και περιγραφή, γρήγορα και άνετα από το σπίτι.
