Η ροδόχρους πιτυρίαση (νόσος του Gibert) είναι ένα συχνό, καλοήθες και αυτοϊάσιμο δερματικό εξάνθημα. Αφορά κυρίως παιδιά και νεαρούς ενήλικες μεταξύ 10 και 35 ετών, ελαφρώς συχνότερα γυναίκες. Δεν είναι επικίνδυνη για την υγεία ούτε μεταδοτική και στις περισσότερες περιπτώσεις υποχωρεί από μόνη της — αξίζει όμως να αναγνωρίσετε τα συμπτώματα και να φροντίσετε σωστά το δέρμα για να μειώσετε τη δυσφορία.
Αίτια
Η ακριβής αιτία συχνά παραμένει άγνωστη. Αρκετές ενδείξεις συνδέουν τη νόσο με την επανενεργοποίηση ορισμένων ιών της οικογένειας του έρπητα (τύπου HHV-7), όχι εκείνου που προκαλεί τον επιχείλιο έρπητα. Στους πιθανούς παράγοντες περιλαμβάνονται επίσης πρόσφατες ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού, η εξασθένηση της άμυνας του οργανισμού και το στρες ή εποχικοί παράγοντες.
Συμπτώματα
Το πρώτο σημείο είναι συνήθως η λεγόμενη μητρική πλάκα («μενταγιόν») — μια μεμονωμένη, ωοειδής, ροζ ή σομόν κηλίδα διαμέτρου 2–5 εκατοστών, με λεπτή απολέπιση, συχνότερα στον κορμό, στον λαιμό ή στην πλάτη. Μετά από λίγες ημέρες έως δύο εβδομάδες εμφανίζεται διάσπαρτο εξάνθημα από μικρότερες κηλίδες, που ακολουθούν τις γραμμές του δέρματος και σχηματίζουν στην πλάτη το χαρακτηριστικό σχέδιο του «χριστουγεννιάτικου δέντρου». Η απολέπιση είναι λεπτή, με λευκωπά λέπια που θυμίζουν τσιγαρόχαρτο.
Ο κνησμός είναι συνήθως ήπιος, αν και σε ορισμένους εντείνεται με τη ζέστη ή μετά από ζεστό μπάνιο. Το πρόσωπο συνήθως δεν προσβάλλεται, ιδιαίτερα στους ενήλικες. Στα παιδιά το εξάνθημα μπορεί να εμφανιστεί σε άτυπες θέσεις — στο τριχωτό της κεφαλής, στο πρόσωπο, στις μασχάλες ή στη βουβωνική χώρα. Βαρύτερη πορεία παρατηρείται σε άτομα με ξηρό δέρμα ή ατοπική δερματίτιδα.
Πότε να δείτε δερματολόγο
- Όταν το εξάνθημα είναι άτυπο ή εξαπλώνεται γρήγορα.
- Όταν ο κνησμός είναι πολύ έντονος.
- Όταν υπάρχει υποψία άλλης δερματικής πάθησης ή μυκητιασικής λοίμωξης.
- Όταν είστε έγκυος ή το εξάνθημα διαρκεί περισσότερο από περίπου τρεις μήνες.
Διάγνωση
Η διάγνωση είναι κλινική — ο δερματολόγος βασίζεται στην παρουσία της μητρικής πλάκας και στην τυπική κατανομή των βλαβών. Σε περίπτωση αμφιβολίας τη διαχωρίζει από άλλα εξανθήματα, όπως η ποικιλόχρους πιτυρίαση ή η ψωρίαση, και μπορεί να ζητήσει εξέταση για μύκητες. Εξετάσεις αίματος συνήθως δεν χρειάζονται.
Αντιμετώπιση
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτείται θεραπεία — το εξάνθημα υποχωρεί από μόνο του σε 4–8 εβδομάδες, ενίοτε περισσότερο. Ο στόχος είναι κυρίως η ανακούφιση των συμπτωμάτων:
- Ήπια φροντίδα: απαλό πλύσιμο, ενυδάτωση με μαλακτικά 2–3 φορές την ημέρα, αποφυγή ερεθιστικών προϊόντων και έντονου τριψίματος.
- Περιορισμός του κνησμού: πιο δροσερά, σύντομα μπάνια, αποφυγή υπερθέρμανσης και ρούχα από βαμβάκι· σε έντονο κνησμό ο δερματολόγος μπορεί να συστήσει τοπικά καταπραϋντικά.
- Φωτοθεραπεία (UVB) βοηθά ορισμένους και γίνεται υπό την καθοδήγηση ειδικού. Η μέτρια έκθεση στον ήλιο μπορεί επίσης να ανακουφίσει, αλλά με προσοχή για να μην προκληθεί έγκαυμα.
Αξίζει να συμβουλευτείτε δερματολόγο όταν ο κνησμός είναι έντονος, η εικόνα άτυπη ή το εξάνθημα διαρκεί πολύ. Οι δερματολόγοι του iDerma επιβεβαιώνουν τη διάγνωση, αποκλείουν άλλες αιτίες και βοηθούν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων, με φυσική παρουσία ή διαδικτυακά.
