Μελάνωμα (καρκίνος του δέρματος): συμπτώματα, διάγνωση και θεραπεία

Το μελάνωμα είναι ένας κακοήθης σχηματισμός του δέρματος που αναπτύσσεται από τα μελανοκύτταρα — τα χρωστικά κύτταρα που δίνουν χρώμα στο δέρμα. Μπορεί να εμφανιστεί σε εντελώς υγιές δέρμα ή πάνω σε μια ήδη υπάρχουσα ελιά, ιδίως αν αυτή είναι μεγάλη, ακανόνιστου σχήματος ή έχει αλλάξει με τον καιρό. Αν και αντιστοιχεί σε μικρό ποσοστό όλων των περιστατικών καρκίνου του δέρματος, είναι ο πιο επικίνδυνος επειδή μπορεί να εξαπλωθεί γρήγορα σε άλλα όργανα.

Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν υπάρχει οικογενειακή προδιάθεση για μελάνωμα, ανοιχτόχρωμο δέρμα με πολλές ελιές ή φακίδες, καθώς και εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Σημαντικό ρόλο παίζει επίσης η παρατεταμένη έκθεση στον ήλιο και η χρήση σολάριουμ — αυτοί είναι οι κυριότεροι περιβαλλοντικοί παράγοντες κινδύνου που μπορούμε να αποφύγουμε.

Ο κανόνας ABCDE βοηθά στον έγκαιρο εντοπισμό ύποπτων αλλαγών: A — ασυμμετρία (η μία πλευρά της ελιάς διαφέρει από την άλλη), B — ακανόνιστα όρια, C — πολλά χρώματα στον ίδιο σχηματισμό (μαύρο, καφέ, κόκκινο, μπλε ή λευκό), D — διάμετρος μεγαλύτερη από 6 mm, E — εξέλιξη, δηλαδή γρήγορες αλλαγές. Πρόσθετα σημάδια είναι η φαγούρα, η αιμορραγία, μια πληγή που δεν επουλώνεται ή η ανύψωση πάνω από την επιφάνεια του δέρματος.

Ο δερματολόγος αξιολογεί πρώτα τον σχηματισμό οπτικά και με δερματοσκόπιο. Αν υπάρχει υποψία, ο σχηματισμός αφαιρείται χειρουργικά μαζί με τα περιθώρια και αποστέλλεται για ιστολογική εξέταση, η οποία καθορίζει αν είναι κακοήθης και ποιο είναι το βάθος διήθησης. Σε επόμενα στάδια μπορεί να γίνουν αιματολογικές εξετάσεις, ακτινογραφία, υπερηχογράφημα ή μαγνητική — για τον προσδιορισμό του σταδίου.

Το σχέδιο θεραπείας καταρτίζεται εξατομικευμένα ανάλογα με το στάδιο της νόσου. Στο πρώιμο στάδιο συνήθως αρκεί η πλήρης αφαίρεση του σχηματισμού· εφόσον χρειάζεται, αφαιρούνται και οι πλησιέστεροι λεμφαδένες. Στα προχωρημένα στάδια εφαρμόζεται πρόσθετη θεραπεία — ανοσοθεραπεία, στοχευμένη θεραπεία ή ακτινοθεραπεία για τις μεταστάσεις — που επιλέγεται από ομάδα ειδικών γιατρών.

Η επιβίωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το στάδιο στο οποίο εντοπίζεται η νόσος. Στο στάδιο I περισσότεροι από το 90% των ασθενών ζουν πάνω από 5 χρόνια· στο στάδιο IV λιγότεροι από το 20%. Αυτό δείχνει πόσο σημαντικός είναι ο έγκαιρος εντοπισμός — ένα μελάνωμα που διαγιγνώσκεται έγκαιρα είναι ιάσιμο.

Μην καθυστερείτε να συμβουλευτείτε δερματολόγο αν παρατηρήσετε οποιαδήποτε αλλαγή στο σχήμα, το χρώμα ή το μέγεθος μιας ελιάς, αν αυτή αιμορραγεί, έχει φαγούρα ή πονάει, ή αν έχετε πολλές ελιές και δεν ξέρετε ποιες να παρακολουθείτε. Ο δερματολόγος της iDerma μπορεί να αξιολογήσει έναν δερματικό σχηματισμό μέσω διαδικτυακής συμβουλευτικής — με βάση φωτογραφίες και περιγραφή — και να σας υποδείξει αν χρειάζεται επείγουσα επίσκεψη σε ειδικό.